Εταιρεία Κοινωνικής Δράσης και Πολιτισμού

ΚΟΙΝΟ_ΤΟΠΙΑ   www.koinotopia.gr

Δελτίο Τύπου

Αφιέρωμα στον Ατόμ Εγκογιάν 3,4,5 Φεβρουαρίου 2012

Η Εταιρεία Κοινωνικής Δράσης και Πολιτισμού Κοινο_Τοπία σε μια ευρύτερη συζήτηση με θέμα τον άνθρωπο, τη σχέση του με την τεχνολογία, τα media, την αλήθεια, το ψέμα, την αγάπη, το δίκαιο, την έλλειψη επικοινωνίας και προσαρμογής στην πραγματικότητα, την αποξένωση, και τόσα άλλα θέματα που αποτελούν τις εμμονές του κινηματογραφικού σύμπαντος –και όχι μόνο– του Άτομ Εγκογιάν (Atom Egoyan) παρουσιάζει ένα τριήμερο αφιέρωμα στο σκηνοθέτη.

Σκοπός των προβολών είναι -πέρα από το να δούμε ή να ξαναθυμηθούμε τα διαμάντια του σκηνοθέτη- η συζήτηση πάνω στη θεματική των ταινιών. Θεωρούμε τις ταινίες του Καναδο-αρμένιου σκηνοθέτη το κατάλληλο ερέθισμα για συζήτηση στα παραπάνω θέματα αφού το ανθρωποκεντρικό έργο του Εγκογιάν και η θεματική των ταινιών του προσφέρουν το κατάλληλο έδαφος γι' αυτό.

Η προβολές θα γίνουν στον πολυχώρο της Κοινο_Τοπίας, Μαιζώνος 139 και Παντανάσσης 4ος όροφος (έναντι Δημαρχιακού Μεγάρου) στην Πάτρα με ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΕΙΣΟΔΟ. Τη διοργάνωση του αφιερώματος και τη συζήτηση με το κοινό συντονίζουν οι Π. Καρώνης κ Κ. Κυριακόπουλος.

Πρόγραμμα προβολών:

Παρασκευή 3 Φεβρουαρίου:
ΑΡΑΡΑΤ(Ararat) στις 20.00

Σάββατο 4 Φεβρουαρίου:
ADORETION στις 20.00

Κυριακή 5 Φεβρουαρίου:
EXOTICAστις 17.30
ΤΟ ΓΛΥΚΟ ΠΕΠΡΩΜΕΝΟ (The sweet hereafter)  στις 20.00

Μικρό βιογραφικό του Ατόμ Εγκογιάν

Ο Ατόμ Εγκογιάν γεννήθηκε στο Κάιρο το 1960. Οι γονείς του, Αρμένιοι μετανάστες, που βρέθηκαν εκεί μετά τη γενοκτονία του έθνους τους από τους Τούρκους, σπούδασαν ζωγραφική, αλλά παράλληλα διατηρούσαν ένα κατάστημα επίπλων, για να εξασφαλίζουν τα προς το ζην. Οι γονείς του ονόμασαν τον μικρό Εγκογιάν, Ατόμ λόγω της δημιουργίας του πρώτου πυρηνικού εργοστασίου, τη χρονιά εκείνη στην Αίγυπτο.

Το 1963 η οικογένεια μετακόμισε στην καναδική πόλη Βικτόρια, όπου ο σκηνοθέτης έζησε μέχρι τα 18 του χρόνια, οπότε πήγε στο Τορόντο για να σπουδάσει Διεθνείς Σχέσεις και κλασική κιθάρα. Στο Πανεπιστήμιο άρχισε να μελετά την κινηματογραφική τέχνη και γλώσσα και να γυρίζει ταινίες, οι οποίες απεικόνιζαν τις εμμονές του σχετικά με τις ανθρώπινες σχέσεις, τη μετακίνηση και την επίδραση της τεχνολογίας και των νέων μέσων στη σύγχρονη ζωή. Η πρώτη του ταινία Next of Kin (1984), του χάρισε μια υποψηφιότητα στα Genies, τα αντίστοιχα καναδικά Όσκαρ, στην κατηγορία του καλύτερου σκηνοθέτη ενώ κέρδισε το βραβείο Gold Ducat στην κινηματογραφική εβδομάδα του Μάνχαϊμ, γεγονός που τον βοήθησε να βρει διανομή σε διάφορες χώρες.

Η επόμενή του ταινία Family Viewing (1987) τιμήθηκε με το βραβείο των κριτικών στο Λοκάρνο και ήταν υποψήφια για οκτώ Genies, μεταξύ των οποίων και καλύτερης ταινίας. Η ταινία απέκτησε μεγάλη φήμη, όταν ο Βιμ Βέντερς αρνήθηκε το βραβείο της κριτικής επιτροπής του Μόντρεαλ για την ταινία του Τα φτερά του έρωτα για να το δώσει στον Εγκογιάν, τον «Καναδό συνάδελφό του» όπως τον αποκάλεσε.

Με την Exotica (1994), ένα σκοτεινό και μυστηριώδες φιλμ, έγινε ευρύτερα γνωστός αλλά κέρδισε και μια σειρά βραβείων από Ενώσεις Κριτικών και Φεστιβάλ (αξίζει να σημειωθεί ότι σάρωσε τα Genies, κερδίζοντας οκτώ, μεταξύ των οποίων καλύτερης ταινίας και καλύτερης σκηνοθεσίας), διανεμήθηκε σε πολλές χώρες σε όλο τον κόσμο, αγοράστηκε για τις ΗΠΑ από τη Miramax, ενώ στον Καναδά η ταινία προβαλλόταν στις αίθουσες επί σχεδόν μισό χρόνο.

Το 1997, διασκευάζει για πρώτη φορά ένα λογοτεχνικό έργο και μας παραδίδει ένα καθαρό αριστούργημα. Το Γλυκό πεπρωμένο προβλήθηκε στο επίσημο Διαγωνιστικό Τμήμα του 50ου Φεστιβάλ Καννών, όπου απέσπασε το Μέγα Βραβείο της Επιτροπής, το Βραβείο της Διεθνούς Κριτικής και το Οικουμενικό Βραβείο για ανθρωπιστική σκηνοθεσία. Το Γλυκό πεπρωμένο πουλήθηκε στις περισσότερες κινηματογραφικές αγορές του κόσμου ενώ βρήκε εξαιρετική ανταπόκριση από τους κριτικούς, αφού περιλήφθηκε σε περισσότερες από 250 λίστες για τις δέκα καλύτερες ταινίες της χρονιάς. Σε μεγάλο ποσοστό δε, κατείχε την πρώτη θέση.

Στο έργο του Εγκογιάν κυριαρχεί ο άνθρωπος, η σχέση του με την τεχνολογία, τα media, την αλήθεια, το ψέμα, την αγάπη, το δίκαιο, το άδικο, την έλλειψη επικοινωνίας και προσαρμογής στην πραγματικότητα, η αποξένωση, η απομόνωση αποτελούν τις εμμονές τού κινηματογραφικού του σύμπαντος –και όχι μόνο– γιατί ο ίδιος αρπάζει τα ερεθίσματά του από τον κόσμο γύρω του. Στο ανθρωποκεντρικό αυτό έργο μπορεί κανείς να βρει ταινίες που περικλείουν όλη την προβληματική για τον σημερινό άνθρωπο και θέτουν μεγάλα ερωτήματα.

Δουλεύοντας με μόνιμους συνεργάτες όπως ο Καναδός συνθέτης Mychael Danna ο οποίος υπογράφει τη μουσική σε όλες του τις ταινίες, ο φωτογράφος Paul Sarossy κ.α., ο Εγκογιάν αφήνει πίσω του ένα δημιουργικό και σύγχρονο έργο, που έχει αποσπάσει διθυραμβικές κριτικές και βραβεία, αλλά έχει κατακτήσει και το κοινό.

Το 1992 στα πλαίσια του 33ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης στην έναρξη του θεσμού Νέοι Ορίζοντες, ο Δημήτρης Εϊπίδης πρωτοπαρουσίασε τον Εγκογιάν στο ελληνικό κοινό που τον λάτρεψε αλλά και ο Ατόμ δεν το απογοήτευσε.

ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ

Μικρού μήκους

• Howard in Particular (1979)
  
• After Grad with Dad (1980)
  
• Peep Show (1981)
  
• Open House (1982)
  
• Men: A Passion Playground (1985)
  
• Episode 4: En Passant (1992) 4ο επεισόδιο της σπονδυλωτής ταινίας Montreal vu par...
  
• A Portrait of Arshile (1995) πορτραίτο του γιου του και του ζωγράφου
  
• Bach Cello Suite #4: Sarabande (1997)
  
• The Line (2000)
  
• Diaspora (Διασπορά, 2001)
  

 Μεγάλου μήκους

• Next of Kin (1984)
  
• Family Viewing (1987)
  
• Speaking Parts (1989)
  
• The Adjuster (Ο ασφαλιστής, 1991)
  
• Calendar (Ημερολόγιο, 1993)
  
• Exotica (1994)
  
• The Sweet Hereafter (Το γλυκό πεπρωμένο, 1996)
  
• Felicia's Journey (Το ταξίδι της Φελίσια, 1999)
  
• Ararat (Αραράτ, 2002)
  
• Εκεί που βρίσκεται η αλήθεια (2005)
  
• Citadel (2006)
  
• Chacun son cinéma ou Ce petit coup au coeur quand la lumière s'éteint et que le film commence (2007)
  
• Adoration (2008)
  
• Chloe (2009)
  

 Τηλεόραση

• In This Corner (1985) τηλεταινία
  
• "Alfred Hitchcock Presents" (1985) τηλεοπτική σειρά (επεισόδια The Final Twist και There Was A Lonely Girl)
  
• "The New Twilight Zone" (1985) τηλεοπτική σειρά (επεισόδιο The Wall)
  
• "Friday the 13th: The Series" (1987) τηλεοπτική σειρά (επεισόδιο Cupid's Quiver)
  
• Looking for Nothing (1988) τηλεταινία
  
• Gross Misconduct (1992) τηλεταινία για το παίχτη του χόκεϊ Brian "Spinner" Spencer
  
• "Bach Cello Suite #4: Sarabande" (1997) για την τηλεοπτική σειρά "Yo-Yo Ma Inspired by Bach"
  
• Krapp's Last Tape
  

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΡΟΒΟΛΩΝ

Παρασκευή 3 Φεβρουαρίου

ΑΡΑΡΑΤ (Ararat) στις 20.00

Αφετηρία τούτης της έξοχης ταινίας του Ατόμ Εγκογιάν είναι ένα ιστορικό γεγονός. Η σφαγή ενός εκατομμυρίου και πλέον Αρμενίων (τα δύο τρίτα του συνόλου του πληθυσμού αρμενικής καταγωγής) το 1915 από τους Οθωμανούς Τούρκους, μια αληθινή γενοκτονία την οποία το τουρκικό κράτος αρνήται να αναγνωρίσει ακόμα και σήμερα, παρά τα ιστορικά ντοκουμέντα. Στόχος του δεν είναι ένα μνημειακό αρχαιολατρικό είδος θεώρησης του οδυνηρού παρελθόντος, αλλά ένα είδος σημερινής κριτικής ματιάς πάνω στους ανθρώπους που ζουν με τα θρύμματα τούτης της μνήμης.
Ο Εγκογιάν δε φτιάχνει ένα χρονικό των γεγονότων. Τολμώ να πω ότι τα γεγονότα σχεδόν δεν τον ενδιαφέρουν. Αλλά με ένα σπουδαίο τέχνασμα αυτό της ταινίας μέσα στην ταινία (όπως ο ίδιος έχει πει) καταπιάνεται με ότι σήμερα έχει απομείνει από την μεγάλη σφαγή και αυτό είναι η μνήμη. Σκύβει πάνω από τις πληγές και προσπαθεί να δει πως αυτό το δυσβάσταχτο τραυματικό γεγονός που σημάδεψε ένα λαό, μπορεί να γίνει άξονας για ένα ελεύθερο μέλλον.

Σάββατο 4 Φεβρουαρίου

ADORETION στις 20.00

Ο Εγκογιάν με αυτή την υπέροχη ταινία του έρχεται να μας θυμίσει πως τα μίντια διαμορφώνουν γνώμη και πως η επίδρασή τους με τις αλήθειες και τα ψέματα αλλά και με τη φαντασία τους έχουν παρασύρει τον άνθρωπο σε μια δίνη. Και εν τέλει το ίντερνετ, το διαδίκτυο ή πείτε το όπως θέλετε, δε μπορεί σε καμιά περίπτωση να αντικαταστήσει τη μνήμη.
Η σεναριακή πλοκή είναι στην ουσία η αφορμή για τον Εγκογιάν που εκπληκτικά συνδέει την ιστορία με την αναγκαιότητα της μνήμης που τόσο έχουμε ανάγκη, ειδικά σήμερα, στην ψηφιακή εποχή μας. Επιπλέον κοιτάζει την πολιτιστική κληρονομιά, την ηθική της τρομοκρατίας και τους ανθρώπους χωρίς θρησκευτικές ετικέτες.

Κυριακή 5 Φεβρουαρίου

EXOTICA στις 17.30

«Ήθελα να δομήσω το φιλμ σαν ένα στριπτίζ, αποκαλύπτοντας σταδιακά μια συναισθηματικά φορτισμένη ιστορία. Οι χαρακτήρες στην ταινία κινούνται μέσα από μια σειρά τελετουργικών και πρακτικών που ορίζουν την μοναξιά και την αίσθηση απόγνωσης, που τους διακατέχει. Μερικές στιγμές, αυτές οι πράξεις μπορεί να μοιάζουν παράδοξες ή παράλογες, καθώς οι άνθρωποι μεταμορφώνουν τον πόνο τους σε αυτοδημιούργητους μύθους ή θρύλους. Πιστεύω ότι για τα ανθρώπινα όντα δεν υπάρχει τίποτα πιο γοητευτικό από τον εξωτισμό των δικών τους εμπειριών... »
Άτομ Εγκογιάν

ΤΟ ΓΛΥΚΟ ΠΕΠΡΩΜΕΝΟ (The sweet hereafter)  στις 20.00

Το πεπρωμένο, η μοίρα, η ζωή δηλαδή, αποδέχεται το φανταστικό και το παραμυθένιο. Υπεισέρχεται δηλαδή σε μια άλλη γλυκιά διάσταση (the sweet hereafter), στον αντίποδα της σκληρής, μουντής και σιωπηρής πραγματικότητας που κυριαρχεί στη μνήμη, και παλεύει αδιάκοπα με μαγικές στιγμές από ένα σχεδόν μακρινό, ευτυχισμένο παρελθόν. Ο Καναδο-αρμένιος Ατόμ Εγκογιάν με συνεχή πισωγυρίσματα στο χρόνο, την υπέροχη υποβλητική μουσική του Μάικλ Ντάνα που διαχέεται σαν ομίχλη, και την σπουδαία φωτογραφία του Πωλ Σαρόσι, συνθέτει εικόνες και διαλόγους στα εκπληκτικής ομορφιάς παγωμένα τοπία του Καναδά, και μας τις προσφέρει, σ’ αυτή την ονειρική ταινία που μπορεί να είναι και αρχαία ελληνική τραγωδία, για την αναζήτηση της μοίρας όχι εκεί που υπάρχει μόνο λόγος, ακόμα και αν είναι θεϊκός.