Logo

Αναζήτηση

Ο ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ ΔΡΑΚΟΥΛΑ

Έκδοση Λευκώματος

NestaniArkadias.jpg

Έκδοση Παραμυθιού

H_Monaxia_tou_Xartaetou2.jpg

Έκδοση Βιβλίου

UglyMan_Mairy_Sidira3.jpg

«Ο ερωτικός Καβάφης»

Erotic_Kavafis2.jpg

Αφιέρωμα στον Αντρέ Τεσινέ


ΜΑΡΙΑ ΚΑΛΛΑΣ: ΜΙΑ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΟ ΜΥΘΟ ΤΗΣ


El Greco (1541-1614)

EL_GRECO___EL_CABALLERO_DE_LA_MANO_EN_EL_PECHO.jpg

Δόμνα Σαμίου (1928-2012)

Domna_Samiou.jpg

Τζιορντάνο Μπρούνο (1548-1599)

ΥΠΑΤΙΑ (Hypatia), αφιέρωμα


Ι. Δ. ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ, αφιέρωμα


Αφιέρωμα στον Ατόμ Εγκογιάν

Atom_EgoyanPoster.jpg

ΜΑΡΚΗΣΙΟΣ ντε ΣΑΝΤ, αφιέρωμα

marquis_de_sade.jpg

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΟΥΖΙΑΝΗΣ (1885-1959)

Andrei_Tarkovsky_Panorama_0.jpg

Ὀδυσσέας Ἐλύτης : ΠΡΟΣΑΝΑΤΟΛΙΣΜΟΙ (1939)

Afisa_ekthesis_DONTI.jpg

Φυλή Καλάσσα

Kalasha.jpg

ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterΣήμερα97
mod_vvisit_counterΧτες874
mod_vvisit_counterΤρέχουσα εβδομάδα3501
mod_vvisit_counterΠροηγ. εβδομάδα7064
mod_vvisit_counterΤρέχων μήνας17223
mod_vvisit_counterΠροηγ. μήνας27611

Online (τελευταία 20 λεπτά): 14

Κεραμέων Έργα

Kerameon_Erga.JPG

Καιρός

CRASH του Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ (David Cronenberg) PDF Εκτύπωση E-mail
Κυριακή, 25 Απρίλιος 2010 00:03

 

 

ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ (David Cronenberg)

ΧΩΡΑ: Καναδάς, Αγγλία 1996 ΔΙΑΡΚΕΙΑ: 90΄ έγχρωμο

ΜΟΥΣΙΚΗ: Howard Shore ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: Peter Suschitzky

 ΣΕΝΑΡΙΟ: Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ, βασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημα του Τζέιμς Μπάλαρντ (J.G. Ballard)

  ΠΑΙΖΟΥΝ: James Spader, Holly Hunter, Elias Koteas, Deborah Kara Unger, Rosanna Arquette, Peter MacNeill, Yolande Julian, Cheryl Swarts, Judah Katz, Nicky Guadagni, Ronn Sarosiak, Boyd Banks, John Stoneham Jr. Alice Poon, κ. α.

Διακρίσεις και βραβεία:

Ειδικό Βραβείο της επιτροπής στο Φεστιβάλ των Καννών 1997

Βραβείο της Καναδικής Ακαδημίας Κινηματογράφου και Τηλεόρασης 1996

 

 

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΑΙΝΙΑ

[...] Δυστυχώς, όπως δείχνουν τα πράγματα, όπως δείχνει και το Crash, το εκπληκτικό «έπος της παρακμής» του καναδού Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ, βασισμένο σε μυθιστόρημα του «καταραμένου» Τζέιμς Μπάλαρντ, ο Όσβαλντ Σπένγκλερ ήταν όντως προφητικός το 1918, που εκδόθηκε ο πρώτος τόμος του έργου του Η παρακμή της Δύσης, για να συμπληρωθεί μ' έναν δεύτερο το 1922, που θα διπλασιάσει τον αρχικό πανικό. Δεν είναι εύκολο να αποδεχθείς ότι ο τεχνολογικός πολιτισμός αναπτύσσεται ερήμην του πνευματικού, αλλά φθίνει αδιάκοπα βαδίζοντας προς το τέλος του.

Προσοχή δεν επιστρέφει αταβιστικά σε μορφές ανάλογες μ' αυτές των εφτά προγενέστερων πεθαμένων πολιτισμών, απλώς πεθαίνει και κανείς δεν ξέρει τον καιρό που πεθαίονει τι είδους πνευματικός πολιτισμός θα πάρει τη θέση του. Ίσως να μοιάζει με αυτόν που ευαγγελίζεται το Crash. Που τώρα μας φαίνεται εντελώς παράλογος διότι συνηθίσαμε να αντιμετωπίζουμε θετικά και γραμμικά και όχι κυκλικά και αρνητικά την πνευματική ανάπτυξη, μπερδεύοντάς την με την τεχνολογική ανάπτυξη, που είναι πράγματι γραμμική και εμφανίζει μια αξιοθαύμαστη συνέχεια από την αιγυπτιακή αρχαιότητα μέχρι της μέρες μας.

Οι επικριτές του απαισιόδοξου Σπένγκελ λεν πως είναι λάθος, πρώτον να ξεχωρίζουμε τον πνευματικό από τον τεχνολογικό πολιτισμό, και δεύτερον να μην πιστεύουμε πως και ο πνευματικός πολιτισμός εξελίσσεται γραμμικά και όχι κυκλικά. Άρα δεν υπάρχει πρόβλημα παρακμής και θανάτου του σημερινού δυτικού πολιτισμού, αλλά μόνο διαφοροποίησής του. Όμως, ακόμα κι έτσι να 'ναι, μπαίνει το πρόβλημα του είδους και της μορφής του διαφορετικού πολιτισμού, που θα προκύψει μέσα από τη γραμμική εξέλιξη του σημερινού πνευματικού πολιτισμού. Ο Φρόιντ, στα γεροντικά του έργα δεν θα διστάσει να βάλει μπουρλότο στο ίδιο το έργο του, δηλαδή στον αισιόδοξο και ερωτικό φροϊδισμό, αυτόν που ξέρουμε, κάνοντας πως δεν ξέρουμε τίποτα για την έσχατη περί έρωτος θανατερή άποψή του. Ο Φρόιντ, μ' εκείνο το φοβερό «ένστικτο του θανάτου» θα σπρώξει τον έρωτα κατ' ευθείαν πάνω στο θάνατο: ο έρωτας και ο θάνατος είναι το ίδιο πράγμα, ή μάλλον οι δυο όψεις του ίδιου νομίσματος. Ακριβώς αυτό είναι και το θέμα του κατάμαυρου αριστουργήματος του Κρόνεμπεργκ Crash, που έφερε σε αμηχανία πάρα πολλούς: όλοι οι ήρωες αυτής της ταινίας είναι του θανατά (στην κυριολεξία) ερωτευμένοι με το θάνατο. Ξέρουμε πως τα παιδιά που κάνουν σούζες με τις μηχανές τους φλερτάρουν με το θάνατο, ξέρουμε πως οι ραλίστες παίζουν με το θάνατο, ξέρουμε πως ο Τζέιμς Ντιν, που στις 30 Σεπτεμβίου 1955 σκοτώθηκε προσπαθώντας να «απογειώσει» την Πόρσε του θα γίνει ο πρώτος άγιος μιας καινούργιας θρησκείας, που λατρεύει το θάνατο. Δηλαδή τον έρωτα, σύμφωνα με το φροϊδικό δόγμα για το «ένστικτο του θανάτου.»

Βασίλης Ραφαηλίδης, ΕΘΝΟΣ, 2 Μαρτίου 1997 ("Πέρα από τον κινηματογράφο" Α' τόμος, εκδόσεις του Εικοστού πρώτου, Αθήνα 2003)

 

 

«Ο Μπερνάρντο Μπερτολούτσι παραδόθηκε αμαχητί στη γοητεία του Crash και του 54χρονου καναδού σκηνοθέτη Ντέιβιντ Κρόνενμπεργκ. «Η καλύτερη ταινία των Καννών», έλεγε από τις 18 Μαΐου, περιφερόμενος στα ενδότερα του πολυτελούς Carlton Hotel της Κρουαζέτ. Σε τέτοιο σημείο την πίστεψε και την υποστήριξε, ώστε σε ρυθμό παραληρήματος εξηγούσε στην Αντζέλικα Χιούστον ως τις πέντε τα ξημερώματα τα ατού των αλλεπάλληλων συγκρούσεων· και της ταινίας και του Κρόνενμπεργκ και των υποψήφιων θεατών τους.

Αποτέλεσμα; Αμήχανος ο ογκώδης «πάπας» του διεθνούς κινηματογράφου και πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής των περυσινών Καννών, Φράνσις Φορντ Κόπολα. Η επιτροπή έπρεπε να επιλέξει ανάμεσα στον Χριστό και στον Εωσφόρο! Ανάμεσα στα Μυστικά και ψέματα του Μάικ Λι και στο Crash του Κρόνενμπεργκ. Η ετυμηγορία ήταν διπλωματική. Ο Χρυσός Φοίνικας στον Μάικ Λι, ειδικό βραβείο «επιτευγμάτων» στον Καναδό των νοσηρών εικόνων.

Όλοι και όλα διχάστηκαν. Κριτικοί, κοινό, επαγγελματίες, παραγωγοί, διανομείς. Οι πάντες. «It's a scandal for money bussines» (σκάνδαλο για λεφτά). «It's a prophecy» (προφητεία) από την άλλη. Ποιος θα το κρίνει; Μόνο ο χρόνος. Προς το παρόν η ταινία καθιερώνεται ως το κινηματογραφικό cult γεγονός του 1997.

Είναι μεσημέρι, είναι 17 Μαΐου 1996, είναι η μεγάλη αίθουσα συνεντεύξεων Les Ambassadeurs του Palais du Festival των Καννών. Είναι το επιτελείο του Crash. Τα μάτια όλων «κυκλοφορούν» με λαιμαργία πάνω σε ένα «νέο» κινηματογραφικό θηλυκό. Στην αιλουροειδή Ντέμπρα Ανγκερ. Δύο ώρες νωρίτερα τα βλέμματα όλων είχαν σκανδαλιστεί από τις διαστροφές της. Για να ερεθίσει, αλλά και για να ερεθιστεί, περιέγραφε στον (επί της οθόνης) σύζυγό της Τζέιμς Σπέιντερ διαστροφές ποικίλων ειδών και περιεχομένων. Δύο πράγματα ενέπνεαν τη σεξουαλική της ορμή: να περιγράφει με όλες τις λεπτομέρειες την είσοδο του πέους του Elias Coteas στη στοματική κοιλότητα του άντρα της, ενθουσιασμένη από την αλμυρή γεύση του σπέρματός του· αλλά και να εξηγεί με το νυ και με το σίγμα τις δικές της περιπτύξεις με τη Χόλι Χάντερ.

Πορνό; Για μερικούς ναι, θεωρήθηκε πορνό κουλτούρας. Για άλλους μια ιλιγγιώδης κάθοδος στην κόλαση, μια εφιαλτική μελλοντολογία με όχημα την Porsche Spider 590 του Τζέιμς Ντιν, με επιβάτες τον μικρόκοσμο του δυτικού μας πολιτισμού. «Η Δύση είναι καταδικασμένη να συντριβεί», έγραφε πριν από 35 χρόνια ο Εντουαρντ Αλμπι στο θεατρικό του έργο «Ποιος φοβάται τη Βιρτζίνια Γουλφ;». Και η συντριβή επέρχεται- κυριολεκτικά-επί των σωμάτων και των «ψυχών» των πέντε ηρώων του αειθαλούς, καταραμένου συγγραφέα Τζέιμς Μπάλαρντ. «Πρέπει να αλλάξουμε τη μορφή του ανθρώπινου σώματος με τη σύγχρονη τεχνολογία», λέει και ξαναλέει ο Elias Coteas, που υποδύεται τεχνικό αγωνιστικών αυτοκινήτων. Παραισθησιογόνο του και «ηρωίνη» του η αυτοκτονία! Ενθουσιάζεται, αναπνέει, ζει, υπάρχει, ερεθίζεται σε βαθμό εκσπερμάτισης, όταν ο ίδιος αναπαριστά θρυλικές μετωπικές συγκρούσεις αυτοκινήτων θρυλικών ονομάτων. Η μετωπική της Porsche του Τζέιμς Ντιν, που έλαβε χώρα στις 30 Σεπτεμβρίου του 1955, είναι η αγαπημένη του. Το σημείο αναφοράς του. Το δικό του «Ποτέμκιν» και η είσοδός του στα χειμερινά ανάκτορα της κολάσεως! Καθημερινώς υφιστάμεθα μικρές «εγχειρήσεις» λοβοτομής. Δεν μας αρκούν αυτά που έχουμε. Καταφεύγουμε στις παραισθησιογόνες ουσίες, στα εργαλεία, στην ακουστική πορνεία.»

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΑΝΙΚΑΣ, ΤΟ ΒΗΜΑ, 19 Ιανουαρίου 1997

 

 

Μια γκαλερί τραυμάτων ορίζει τις σεξουαλικές φαντασιώσεις, αλλά και τα όρια των ηρώων του Crash: όλα τους προέρχονται από τις δυνατότητες της πρόσκρουσης του αμαξώματος στο σώμα του επιβάτη κατά τη στιγμή της σύγκρουσης. Αυτή η καταλυτική στιγμή, όπου η προσωπικότητα και το ερωτικό περίβλημά της συντρίβονται σε μια γεμάτη δυνατότητες απώλεια, ισοδυναμεί για τους ήρωες του Crash με τον απόλυτο οργασμό. Δεν είναι όμως μόνο το σώμα του ανθρώπου που σβήνει ηδονικά μέσα στην ορμητική παραμόρφωση, αλλά κι εκείνο του αμαξιού. Όσον αφορά αυτή την ταινία, τα αυτοκίνητα λειτουργούν σα σώματα, με ένα αισθησιακό δυναμικό που μετριέται σε μονάδες πόνου. Οι αυτομαζοχιστές του Βον δε χρειάζονται το σαδιστή τους –την ερωτική του θέση στο παιχνίδι παίρνει το όχημα τη στιγμή της μετουσίωσής του από ψυχρό μέταλλο σε μια βίαιη αγκαλιά, στο συμβολικό δευτερόλεπτο της οργασμικής σύγκρουσης. Κάτω από τη μοιραία έλξη της τροχιάς τους, τα αυτοκίνητα αποκτούν ένα πλαστικό κι ευκίνητο σώμα, αγκαλιάζοντας με μιας και «για πάντα» με τον πολλαπλό εραστή τους (ο επιβάτης, το άλλο αμάξι, ο άλλος επιβάτης).

Το πιο παράδοξο στην ούτως ή άλλως παράδοξη λογική του Crash; Η φυσικότητα –αν προτιμάτε, η ετοιμότητα- με την οποία οι άνθρωποι αυτοί παραδίδονται στη νέα και ταραγμένη σεξουαλική συνείδησή τους. Τα καινούργια αισθησιακά είδωλα προμηθεύονται από την ιστορία των media, καθώς διάσημοι νεκροί αυτοκινητιστικών παίρνουν τη θέση του απόλυτου ερωτικού ινδάλματος, θεοποιημένοι από το δυστύχημα. Νέο πάθος, νέα αξεσουάρ, για κάτι το οποίο προφανώς περίμεναν όλη την τακτοποιημένη τους ζωή. Λογικά, λοιπόν, ένας παλιός τρόπος πολλαπλής φετιχοποίησης περνάει και στο πιο «ασυνήθιστο» βίτσιο τους: παρακολουθούν «πορνό» από δοκιμές σύγκρουσης (crash tests), φανταζόμενοι τον εαυτό τους στη θέση των οδηγών – ανδρείκελων, κάνουν έρωτα αποκλειστικά και μόνο μέσα σ’ αυτοκίνητα, η σύγκρουση τους ερεθίζει και οι ουλές που αφήνει νοούνται σαν σωματικά χαρίσματα, πρωτοφανέρωτες ζώνες ηδονής. Το φανταστικό τους ταξίδι προς την εκπλήρωση φωτίζουν οι στυλιζαρισμένοι θάνατοι του Τζέιμς Ντιν και της Τζέιν Μάνσφιλντ, του Κένεντι (όχι από αυτοκίνητο, αλλά μέσα σε αυτοκίνητο) και του Καμύ.

Αν όμως το αμάξι είναι αυτό που μυστικά μεταμορφώνεται σ’ ένα ζωντανό κορμί, δεν παύει να παραμένει άψυχο, ένα υπερ-φετιχοποιημένο «δωμάτιο» απόλαυσης. Η πραγματική σεξουαλικότητα των ηρώων του Crash έχει εκτοξευτεί σ’ ένα δίχως παρέκκλιση ταξίδι προς μια οριακή αλλαγή, και, κατά αρκετά ταιριαστό τρόπο, το αμάξι στους πολλαπλούς ερωτικούς του ρόλους προσφέρει το όχημα αυτής της μεταφοράς.

Ακούγεται λίγο απίθανο, μα τελικά δεν είναι το φετίχ της μηχανής το πραγματικό θέμα του Crash. Πρόκειται για μια πλήρη εικόνα ενός τύπου ανθρώπου (άλλοι θα το έλεγαν πολιτισμό) σε μια πραγματική παρακμή, και το πέρασμά του σε ένα νέο χαοτικό τύπο συνείδησης μέσα από τη σεξουαλική μύηση της σύγκρουσης. Πολύ λογικά, τα γεμάτα κατευθυντήριες πληγές κορμιά των υπερ-αρσενικών ηρώων του Crash, όπως και οι σαγηνευτικές παθολογικές ανατομίες των υπερ-γυναικών του, είναι τα νέα σώματα με τα οποία οι νεοσσοί της ερωτικής τεχνοκαταστροφής προσπαθούν να «ντύσουν» τις πρωτόγνωρες επιθυμίες τους. Καθώς οι ουλές πολλαπλασιάζονται στη σάρκα τους, το βύθισμά τους στη φαντασίωση επιταχύνεται. Το σώμα αρχίζει σιγά-σιγά να αφήνει πίσω την παλιά του υπόσταση, καθώς μέσα από το φρενήρη πόθο της παραμόρφωσης αποκτάει φανταστικές διαστάσεις. Ένα καινούργιο αιδοίο, δημιουργημένο από τη την μηχανική ορμή της πρόσκρουσης, φυτρώνει στο πόδι της Γκαμπριέλ (Ροζάνα Αρκέτ), σε μια από τις πιο σουρεαλιστικές και τοξικές σκηνές του Crash.

Ο Μπάλαρντ (Τζέιμς Σπέιντερ), προχωράει στη λατρεία της γυναικείας φύσης με τον καθιερωμένο τρόπο, δημιουργώντας μια σκηνή πολύ παράλογη για να είναι τρομακτική αλλά και υπερβολικά αλλόκοτη για να φανεί αστεία. Μέσα από τα σκοτεινά νερά των φαντασιώσεων, ο κάθε ήρωας του Crash, ξεχωριστά και όλοι μαζί πλησιάζουν στο να παράγουν την καταστροφική και απόλυτη σεξουαλικότητα, ένα τερα-σώμα συμβολικών πληγών και παθολογικών ηδονών. Το αφηρημένο αυτό όνειρο-έκτρωμα των κορμιών τους αναδύεται σαν ένας θαμπός αντίλαλος άφθονων ταινιών του Κρόνεμπεργκ, από τις Ανατριχίλες και μέσω της Μύγας ως τους Διχασμένους και το Γυμνό Γεύμα.

Τα «σημεία» του μύθου του Crash περιγράφουν με σαφήνεια τις κρυμμένες δυναμικές της τερατογέννεσης μέσω του σκοτεινού αισθησιασμού. Μέσα στο βαθύ μπλε του βιομηχανικού αστικού τοπίου, οι δυνάμεις της θετικής ανάπτυξης έχουν πλέον εξαφανιστεί, αφήνοντας διάχυτη την αίσθηση τόσο της ευμάρειας όσο και της παρακμής που η πρώτη προκαλεί. Το κόκκινο του αίματος, της σύγκρουσης και του άγριου ερωτισμού που τα συνοδεύει, δεν έρχεται σαν φωτεινή ελπίδα στην (επίτηδες) ανήλια πόλη, αλλά σαν το θανάσιμα αισθησιακό επιστέγασμα που δίνει το κρίσιμο στίγμα της μεταμόρφωσης της παλιάς ζωής τους. Το «παιδί» που οι γυναίκες -στείρες Εκάτες με κατεστραμμένα αλλά γεμάτα πόθο κορμιά- δημιουργούν μαζί με τους άντρες από το πλεόνασμα της σεξουαλικότητάς τους, είναι αυτό ακριβώς το εφιαλτικό τέρα-σώμα για το οποίο ήδη μιλήσαμε: το οραματικό συνονθύλευμα των πληγών που μεταμορφώνονται σε μια αδιάκοπη ερωτική ζώνη, την οργασμική νιρβάνα του τερατομορφικού ερωτισμού τους. Αρχιερέας στη σκοτεινή γέννηση, η τεχνολογία, αλλαγμένη μέσα από την εμμονοληπτική φετιχοποίηση σε μια νέα σάρκα.

Το συμβολικό αίνιγμα του Crash αποτελεί μια απρόοπτη μα παράξενα συνεπή εξέλιξη των σύγχρονων αστικών εμμονών, κι ίσως γι’ αυτό οι ήρωες του έργου να παραδίδονται τόσο άκοπα στους νέους τους ρόλους. Μέσα στην «παλιομοδίτικη» απλότητά του, ψιθυρίζει τους ίδιους ανησυχητικούς συνειρμούς που πυροδοτούσαν από παλιά τις ταινίες του Κρόνεμπεργκ. Όπως και παλαιότερα, το τετράγωνο πνεύμα και τραύμα, βαρβαρότητα και οίκτος, ορίζει τις κατευθύνσεις του βλοσυρού βιοτεχνολογικού ορίζοντα του Crash.Καθώς οι χαρακτήρες ακολουθούν τα μοιραία μονοπάτια τους στα γρανάζια της μηχανής, μια αίσθηση ελεγείας και βαθιάς μελαγχολίας υπογραμμίζει τις πράξεις τους (το στίγμα της σκηνοθεσίας του Κρόνεμπεργκ σε άλλη μια εκδοχή του). Που οφείλεται η σκληρότητα αν όχι στο στον στοχαστικό οίκτο που αποπνέει το έργο –οίκτο για τραγικά αποτελέσματα, όπως αυτά του Crash, προερχόμενα από συνήθεις φαντασιώσεις που συσκευάζει το κεφάλι μας ο κοινωνικός προγραμματισμός (μην ξεχνάμε ότι το Crash μιλάει –αλλά πως- για τα ίδια πράγματα που θα αφορούσαν ένα πιτσιρικά αναγνώστη του Playboy). Επίσης, σύμφωνα με το σταθερό τρόπο του Καναδού, το έργο μοιάζει καθηλωμένο σε μια απροσπέλαστη, εσωτερική γεωμετρία, αφήνοντας ξεκάθαρο το αίσθημα πως τίποτε επάνω του δεν έμεινε στην τύχη. Οι λεπτομέρειες, εξάλλου, μπορούν να γίνουν σκηνές ολόκληρες στις ταινίες του Καναδού, όπως και ατόφια κεφάλαια σ’ ένα βιβλίο του Μπάλαρντ. Μέσα από μισοκαλυμμένες επεμβάσεις των χαρακτηριστικά μικρών στοιχείων μιας σύγκρουσης η μιας ερωτικής σκηνής, δημιουργούν, χάρη στον ιδιοφυή εκλεκτισμό τους, ένα διαυγές μονοπάτι που οδηγεί κατευθείαν στον ταραγμένο ψυχισμό των ηρώων. […]

Σε μια ταινία κατασκευασμένη για βίαιη ψυχολογική πρόσκρουση σε όλα τα καθιερωμένα, όπως είναι το Crash, ο θεατής-«θύμα» του έργου μπορεί εύκολα να πέσει θύμα της απώθησής του –ή, λίγο πιο έξυπνα, να γοητευτεί από την επιμελημένα αιχμηρή επιφάνεια του έργου. Σημασία, όμως, έχει το αίσθημα –καλό ή κακό- που αφήνει η ταινία, και οι λόγοι που αφήνει αυτό το αίσθημα. Ντυμένο με την εκλεκτική φροντίδα του Κρόνεμπεργκ, το έργο είναι μια συμφωνία αισθησιακών συνεργασιών, η τελική ευθύνη των οποίων ανήκει στον τρομερό Δαβίδ: η ατμοσφαιρική αλλά «κοφτερή» φωτογραφία, αισθησιακά αλλά παρακμιακά ρούχα των ηρώων (με αποκορύφωμα την heavy leather Αρκέτ), η οξεία ηλεκτρονική κιθάρα του Χάουαρντ Σορ, αλλά και τα πιο νεφελώδη «περάσματα» της μουσικής του, όλα βρίσκονται εκεί για να συνοδέψουν κολακευτικά την έμπνευση του Κρόνεμπεργκ στην οθόνη. Οι ηθοποιοί του, τέλος, μόνιμο δυνατό σημείο στις ταινίες του, λάμπουν με την επιλογή τους και μόνο. Το «μαλακό», στοχαστικό αλλά κι έτοιμο να παρασυρθεί πρόσωπο του Σπέιντερ, η πορσελάνινη, υπνωτισμένη γοητεία της Ντέμπορα Άνγκελ, ο ζωώδης αισθησιασμός του Κοτέας, η αυστηρή σεξουαλικότητα της Χόλι Χάντερ, βρίσκονται όλα εκεί σα να μεταφέρθηκαν από τις σελίδες του Μπάλαρντ μέσω της αόρατης φροντίδας του Κρόνεμπεργκ: ένα αρμονικά όσο και διακριτικό σύνολο προσωπικής ευαισθησίας, παρουσιασμένο με την ήσυχη σιγουριά της συμπαντικής προφητείας.

Γιάννης Δεληολάνης, από το βιβλίο του, Μέσα από το σκοτεινό καθρέφτη, εκδόσεις Futura, 1997


 

Ο ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΣ ΝΤΕΙΒΙΝΤ ΚΡΟΝΕΝΜΠΕΡΓΚ ΣΥΖΗΤΑ ΜΕ ΤΟ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ ΤΖΕΙΜΣ ΜΠΑΛΑΡΝΤ

Οσοι συγγραφείς επιθυμούν να δουν στην οθόνη όλες τις λεπτομέρειες των τυπωμένων βιβλίων τους είναι εγωπαθείς και αξιολύπητοι.

ΚΡΟΝΕΝΜΠΕΡΓΚ: «Η ανθρωπότητα πλησιάζει μια νέα εποχή καταστροφής. Οχι μόνο "σκοτώνει" ποικιλοτρόπως, αλλά αυτοκτονεί συνειδητά και οικειοθελώς»!

Στην αίθουσα Les Ambassadeurs δύο άνθρωποι αντιμετωπίζουν το σκάνδαλο: ο Κρόνενμπεργκ και ο «Πυγμαλίων» Τζέιμς Μπάλαρντ. Ο σκηνοθέτης και ο συγγραφέας. Προηγουμένως ο Τζέιμς Σπέιντερ φορώντας σκούρα γυαλιά ηλίου, καπνίζοντας το ένα τσιγάρο μετά το άλλο, αιφνιδιάζει και σκανδαλίζει την ατμόσφαιρα, όταν κάποιος τον ειρωνεύεται για τις γυμνές πόζες και τις αλλεπάλληλες σεξουαλικές του επιδόσεις: «Να σας πω», λέει, «όταν γαμάς δεν μπορείς να δεις το πέος σου. Είναι ζήτημα γεωγραφίας»!

­ Και εσείς, κύριε Μπάλαρντ, πιστεύετε πως είναι πρόβλημα γεωγραφίας;

ΜΠΑΛΑΡΝΤ: «Θα σας μιλήσω ειλικρινά, διότι δεν έχω τίποτα απολύτως να σας κρύψω. Το "Crash" είναι από τις καλύτερες ταινίες που έχω δει πάνω στη βία, στο σεξ. Its a great film (είναι μια σπουδαία ταινία), knock out».

­ Και σε σχέση με το βιβλίο σας;

ΜΠΑΛΑΡΝΤ: «Μου αρέσει το ίδιο. Στην πραγματικότητα μου αρέσει περισσότερο. Οσοι συγγραφείς επιθυμούν να δουν στην οθόνη όλες τις λεπτομέρειες των τυπωμένων βιβλίων τους είναι εγωπαθείς και αξιολύπητοι. Η ταινία είναι κάτι αυτόνομο. Ο Ντέιβιντ εμπνεύστηκε από το βιβλίο μου και έκανε κάτι δικό του, που σε τελευταία ανάλυση υπηρετεί πλήρως το περιεχόμενο του μυθιστορήματος».

­ Μα δεν είναι επικίνδυνες αυτές οι σεξουαλικές περιπλανήσεις;

ΚΡΟΝΕΝΜΠΕΡΓΚ: «Αυτές οι σκηνές αποτελούν οργανικό μέρος της ταινίας. Αποκαλύπτουν το "φιλοσοφικό" μέρος της».

­ Και ποιο είναι αυτό;

ΚΡΟΝΕΝΜΠΕΡΓΚ: «Δεν το είδατε; Τα φετίχ, τα υποκατάστατα, η παραμόρφωση σωμάτων και "πνευμάτων". Καθημερινώς υφιστάμεθα μικρές "εγχειρήσεις" λοβοτομής. Δεν μας αρκούν αυτά που έχουμε. Καταφεύγουμε στις παραισθησιογόνες ουσίες, στα εργαλεία, στην ακουστική πορνεία. Το όχημα τρέχει ιλιγγιωδώς με σπασμένα φρένα. Ή μάλλον τα πόδια του οδηγού δεν πάνε στα φρένα. Μονίμως πατάνε γκάζι».

­ Σε όλους συμβαίνει αυτό; Όλοι τρέχουμε προς την καταστροφή;

ΜΠΑΛΑΡΝΤ: «Μερικές κοινωνικές ομάδες. Ο "ιός" επωάζεται πρώτα στα πιο επιρρεπή άτομα και μετά διαδίδεται ανεξέλεγκτα».

­ Διαβάζοντας το βιβλίο και βλέποντας την ταινία έχω την εντύπωση πως και οι δύο το «γλεντάτε», το ζείτε.

ΜΠΑΛΑΡΝΤ: «Πρώτα βιώνεις μια κατάσταση, περνάς το κόκαλο, φτάνεις στο μεδούλι και μετά την περιγράφεις. Κάθε έργο είναι μέρος της εμπειρίας μας. Γράφεις με "αίμα", όχι με μελάνι».

ΚΡΟΝΕΝΜΠΕΡΓΚ: «Μα η εμπειρία της φετιχοποίησης των αντικειμένων είναι μια γενική κατάσταση. Αυτοκίνητο και κινηματογράφος μεγάλωσαν μαζί. Το ένα συμπληρώνει το άλλο. Με τις εικόνες "τρέχεις" στη φαντασία σου, στο απραγματοποίητο· με το αυτοκίνητο διαθέτεις την ψευδαίσθηση πως είσαι ελεύθερος. Και τα δύο όμως σε οδηγούν στην οφθαλμαπάτη».

­-Και το σεξ;

ΚΡΟΝΕΝΜΠΕΡΓΚ: «Σήμερα η σεξουαλικότητα και τα συναισθήματα δεν πηγάζουν από μια φυσική "βάση", όπως παλιότερα. Και τα δύο έχουν μεταμορφωθεί σε κάτι άλλο. Και όσο μεταμορφώνονται τόσο επισπεύδουν τον θάνατό μας».

­Δηλαδή έρωτας ίσον αυτοκίνητο και αυτοκίνητο ίσον θάνατος;

ΚΡΟΝΕΝΜΠΕΡΓΚ: «Στη θέση του φυσικού σεξ βάλτε τη φαντασίωση, στη θέση του "αυτοκινήτου" τον ιλιγγιώδη ρυθμό της εποχής μας και στη θέση του θανάτου την αυτοκαταστροφική μανία που καταλήγει σε μαζική αυτοκτονία».

­Έτσι από περιέργεια, πώς πείσατε όλα αυτά τα ονόματα να γδυθούν, να «κοιμηθούν» ο ένας με τον άλλον, αδιάφορα από το φύλο του παρτενέρ τους;

ΚΡΟΝΕΝΜΠΕΡΓΚ: «Δεν χρειάστηκε να πείσω κανέναν και καμία. Ρωτήστε τους. Γδύθηκαν με ευχαρίστηση». Και προτού προλάβει να ολοκληρώσει τη φράση του, η Χόλι Χάντερ συμπληρώνει... απολογητικά: «Ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση που συνάντησα στην καριέρα μου».

Πηγή: ΤΟ ΒΗΜΑ, 19 Ιανουαρίου 1997 (ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΔΑΝΙΚΑΣ)

 

 

Δείτε το trailer της ταινίας στο YouTube: Κλικ εδώ

Ιστοσελίδα για την ταινία στο imdb: Κλικ εδώ

Το βιβλίο Crash του Τζέημς Μπάλλαρντ κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Απόπειρα (1992), σε μετάφραση Γιώργου-Ικαρου Μπαμπασάκη και Σώτης Τριανταφύλλου.

 

Τελευταία Ενημέρωση στις Τετάρτη, 17 Δεκέμβριος 2014 23:54
 

Υποστηρικτές


Ν. Αρβανιτόπουλος & ΣΙΑ
Αγ.Ανδρέου 115 & Πατρέως
Τηλ.: 2610-223657

Πρόγραμμα προβολών 2014-2015

SoldadosdeSalamina.jpg

ΠΟΛΙΤΕΣ ΕΝ ΔΡΑΣΕΙ


Η Κοινο_Τοπία στο Facebook.

facebook_images.jpeg

Δίκτυο Φορέων για την Προστασία από την Ηχορρύπανση

Η Beat ποίηση επί σκηνής

Poster_Beat_poetry.jpg

Οδοντωτός Αυτός ο Ακούραστος

Odontotos.jpg

Στρουθοκαμηλισμοί πολιτείας και τοπικής αυτοδιοίκησης


ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΦΕΡΗΣ (1900 – 1971)


Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996)

Odysseas_Elytis_10.jpg

Μουσείο Ακρόπολης

Ημέρα Περιβάλλοντος

imera_perivallontos.jpg

Αρχαιολογικό Μουσείο Πατρών

Archaeological_Museum_of_Patras8.JPG

Η Κοινο_Τοπία, Προτείνει


Η Κοινο_Τοπία, Ακούει...


Η Κοινο_Τοπία, Διαβάζει...


Εθνικό Κέντρο Βιβλίου

EKEBIgr.jpg

Γιορτάζουν