Εταιρεία Κοινωνικής Δράσης και Πολιτισμού
ΚΟΙΝΟ_ΤΟΠΙΑ www.koinotopia.gr
Αγαπητοί φίλοι
Σας προωθούμε το άρθρο-σχόλιο που έγραψε ο φιλόλογος Φώτης Δημητρόπουλος για την μουσικοποιητική βραδιά που η Κοινο_Τοπία διοργάνωσε στις 10 Φεβρουαρίου 2019 με αφετηρία το βιβλίο του Βασίλι Γκρόσσμαν ‘‘Μαντόνα Σιξτίνα’’ σε επιμέλεια της εκπαιδευτικού, εμψυχώτριας και ηθοποιού Αλέκας Ράπτη.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε-φιλοξενήθηκε στην ημερήσια εφημερίδα της Πάτρας ‘‘Γνώμη’’ στις 20 Μαρτίου, παραμονή της Παγκόσμιας ημέρας Ποίησης.
Ευχαριστούμε τον Φώτη Δημητρόπουλο για τα καλά του λόγια και κυρίως για τα εύστοχα σχόλια του.
Με αφετηρία τη Madona Sixtina
Του Φώτη Δημητρόπουλου (Φιλολόγου)
Μια ιδιαίτερα εξαιρετική αλλά και εξόχως εγκαρδιωτική εκδήλωση είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε στην ιστορική αίθουσα συναυλιών της <<Φιλαρμονικής Εταιρίaς Ωδείον Πατρών>> την περασμένη Κυριακή που διοργάνωσε η δραστήρια και ευαίσθητη κοινωνικά και καλλιτεχνικά <<Κοινο_Τοπία>>. Και παρόλον ότι η πρόσκληση μας προδιέθετε για την απόλαυση μιας <<μουσικοποιητικής βραδιάς>> η εμψυχώτρια της εκδήλωσης Αλέκα Ράπτη (ηθοποιός-εκπαιδευτικός) φρόντισε να δημιουργήσει μια ατμόσφαιρα κατάνυξης, πνευματικής ανάτασης και ψυχικού μεγαλείου. Και ασφαλώς σ’ αυτό συνετέλεσε τόσο το θέμα της εκδήλωσης όσο και η προσέγγιση του και ο τρόπος παρουσίασης του. Θέμα ήταν ο πίνακας του Ραφαήλ <<Μαντόνα Σιξτίνα>>, που δισεκατομμύρια ανθρώπινα μάτια έχουν θαυμάσει ανά τους αιώνες, έτσι όπως τον παρουσίασε αισθαντικά στο ομότιτλο βιβλίο του ο Ρώσος συγγραφέας Vasili Grossman (Εκδ. <<Άγρα>> μτφρ. Κατ. Αγγελάκη-Ρούκ).
Και ορθώς η πρόσκληση αναγγέλλει το θέμα ως <<αφετηρία το βιβλίο>>, γιατί το όλο πρόγρaμμα και οι ερμηνείες κειμένων, ποιημάτων, ψαλμών και τραγουδιών, οδήγησαν το κοινό πολύ πιο πέρα από τη θέση ενός μόνον αριστουργηματικού πίνακα. Ίσως και πέραν αυτού που θα ήθελε ο συγγραφέας, δηλαδή την <<αποκάλυψη του μυστικού της μητρικής ομορφιάς… την ορατή απεικόνιση της μητρικής ψυχής που περικλείει κάτι απροσπέλαστο στην ανθρώπινη συνείδηση…>>. Οι κατάλληλες επιλογές από τη βιoγραφία, το έργο και το βιβλίο του Γκρόσσμαν (1905-1964) ως περιπετειώδους και πολυβραβευμένου πολεμικού ανταποκριτή και συγγραφέα αλλά –φευ…- υπό την δυσμένειαν του Στάλιν και τα εμπνευσμένα λόγια του για την Μαντόνα που παρουσίασαν υπέροχα σε θεατρικό αναλόγιο η Αλέκα Ράπτη και ο φιλόλογος Δημήτρης Δραγγανάς προκάλεσαν το ενδιαφέρον του ακροατή ώστε να προσεγγίσει με τα δικά του μάτια την ομορφιά του πίνακα. Έπειτα οι δύο ύμνοι <<Ave Maria>> του Σούμπερτ και <<Maria Dolcissime>> του Ροσσίνι τους οποίους απέδωσε με την απαιτούμενη εκφραστικότητα η διακεκριμένη soprano Λίνα Γερονίκου κινητοποίησε τον ψυχισμό του για την υπέρβαση από την ομορφιά της εικόνας στο αστείρευτο της ζωής και στα υπερκόσμια μηνύματα που εκπέμπει: Γέννηση, Γολγοθά, Ανάσταση.
Και ύστερα οι ωραιότερες απαγγελίες ποιημάτων κορυφαίων Ελλήνων ποιητών, με κεντρικό πυρήνα το πρόσωπο της Παναγίας σκόρπισαν ρίγη συγκινήσεως αφού ο ελληνικός ποιητικός λόγος μας είναι περισσότερο οικείος. Και ενώ οι εκτιμήσεις του Γκρόσσμαν για την Μαντόνα έδειχναν το θείο να προσεγγίσει το ανθρώπινο, ο λόγος των Βαλαωρίτη, Βάρναλη, Παλαμά, Σικελιανού, Ελύτη, Βρεττάκου, Παπαδιαμάντη και άλλων έδειξαν ότι το ανθρώπινο μπορεί να γίνει θείο. Η Παναγία είναι όντως γέφυρα μετάγουσα στους ουρανούς και η Μαντόνα του Ραφαήλ η πύλη της γης, του ανθρώπινου, που υποδέχεται τους ουρανούς. Αφετηρία η Μαντόνα, τέλος η Παναγία. Άλλωστε η Αλέκα Ράπτη όπως εξομολογήθηκε, ένιωθε από καιρό την Αγία Σκέπη Της να την καθοδηγεί σ’ αυτήν την εκδήλωση και όχι μόνο. Έτσι μπόρεσε και ο ακροατής να εξηγήσει το θεσπέσιο πάθος της απαγγελίας της το οποίο ετόνιζε η συγκαταβατική και σεμνοπρεπής φωνή του Δ. Δραγγανά.
Την εκδήλωση έκλεισε η νεοσύστατη μεικτή χορωδία της <<Κοινο_Τοπίας>> με τη διεύθυνση της Λίνας Γερονίκου με νεοελληνικά γνωστά τραγούδια τα οποία άμεσα ή έμμεσα εκφράζουν την αγαπητική σχέση του σημερινού Έλληνα με τη Παναγία. Η χορωδία (στο πιάνο συνόδευε διακριτικά η Κατερίνα Φιλιππάτου) καταχειροκροτήθηκε όπως και η όλη εκδήλωση. Και έχω την γνώμη ότι τέτοιου περιεχομένου και τέτοιας ποιότητας εκδηλώσεις είναι εγκαρδιωτικές για τους αναζητητές όχι μόνο της πρόσκαιρης ανάπαυλας από τα δεινά που μας περιβάλλουν, της διεξόδου από τα αδιέξοδα της παρακμής που στέκονται απειλητικά ολόγυρα μας. Κι αν μάλιστα αναλογισθεί κανείς ότι τα έσοδα αυτής της εκδήλωσης δόθηκαν για την στήριξη του <<Συλλόγου Προστασίας του Αγέννητου Παιδιού>> θα δει με τα μάτια της ψυχής του την εικόνα της Μαντόνας του Ραφαήλ ή της Βυζαντινής Παναγίας και θα συγχαρεί ανεπιφύλακτα τους συντελεστές της.
Εφημερίδα ‘‘Η ΓΝΩΜΗ’’ Τετάρτη 20 Μαρτίου 2019
