Εταιρεία Κοινωνικής Δράσης και Πολιτισμού
ΚΟΙΝΟ_ΤΟΠΙΑ www.koinotopia.gr
ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
9 Σεπτεμβρίου 2026
‘Αποτυπώματα ιστορίας και πολιτισμού’
Β΄ κύκλος διαλέξεων (2026-2027) με την επιμέλεια της αρχαιολόγου Κωνσταντίνας Ακτύπη και της ιστορικού-φιλολόγου Γιώτας Καΐκα-Μαντανίκα
Η Εταιρεία Κοινωνικής Δράσης και Πολιτισμού Κοινο_Τοπία www.koinotopia.gr στα πλαίσια της προαγωγής του Πολιτισμού, συνεχίζει για δεύτερη χρονιά την επιτυχημένη δράση του κύκλου πέντε διαλέξεων ιστορικού και αρχαιολογικού περιεχομένου και περιηγήσεων, με τίτλο ‘Αποτυπώματα ιστορίας και πολιτισμού’, από τον Οκτώβριο 2026 έως το Μάρτιο 2027 με την επιμέλεια της Κωνσταντίνας Ακτύπη αρχαιολόγου και της Γιώτας Καΐκα-Μαντανίκα ιστορικού-φιλολόγου.
Για ακόμα μια χρονιά οι διαλέξεις θα έχουν ως κύριο θέμα την Αχαΐα, από την προϊστορία μέχρι το 19ο αιώνα. Πέντε σημαντικοί επιστήμονες θα παρουσιάσουν αρχαιολογικά ευρήματα και ιστορικά δεδομένα ταξιδεύοντάς μας στο χρόνο: στα μαμούθ μιας πολύ ψυχρής παγετώδους περιόδου του Πλειστόκαινου, στους Μυκηναίους πολεμιστές του 12ου και 11ου αιώνα π.Χ., στους μονομάχους του ρωμαϊκού σταδίου της Πάτρας, στους κουρσάρους και πειρατές του 18ου-19ου αιώνα που σκόρπιζαν τον τρόμο στον Πατραϊκό κόλπο, και στη σεισμική δραστηριότητα που πλήττει την περιοχή μας διαχρονικά.
Θα ξεκινήσουμε την Παρασκευή 2 Οκτωβρίου 2026 στις 8μμ. με την εξ αναβολής διάλεξη με θέμα “Η δολοφονία του Διονύσιου Φραγκόπουλου και οι αναρχικοί της Πάτρας” με ομιλήτρια τη Γιώτα Καΐκα-Μαντανίκα.
Στη συνέχεια, οι καλεσμένοι ομιλητές του β’ κύκλου διαλέξεων είναι οι εξής:
Ο Θεόδωρος Γιαννόπουλος, Δρ Προϊστορικής Αρχαιολογίας, Επίκουρος Καθηγητής Πολιτικής Ιστορίας και Θεωρίας στο Ανοικτό Πανεπιστήμιο Κύπρου, με θέμα: ‘Οι «Φρουροί της Αχαΐας»: Οι μυκηναϊκές ταφές πολεμιστών της βορειοδυτικής Πελοποννήσου και η προέλευση του τοπωνυμίου «Αχαΐα»’. Η ομιλία θα αναδείξει τη σημασία της Μυκηναϊκής Εποχής στην βορειοδυτική Πελοπόννησο και του φαινομένου των ταφών πολεμιστών του 12ου και 11ου αιώνα π.Χ., που συνδέεται με μια σειρά κρίσιμων ερωτημάτων: Ποια η σύνδεσή τους με τους «Λαούς της Θαλάσσης» και την κατάρρευση των μυκηναϊκών ανακτόρων; Πώς και πότε το ένδοξο τοπωνύμιο «Αχαΐα», που παραπέμπει στα ομηρικά έπη, συνδέθηκε με τη συγκεκριμένη περιοχή; Συνέβαλε άραγε η εμφάνιση ή η έλευση των πολεμιστών στην περιοχή μας στη σταδιακή μετονομασία της σε «Αχαΐα» και στην ανάδυση της αχαϊκής εθνοτικής συνείδησης των ιστορικών χρόνων της αρχαιότητας;
Ο Γιώργος Καρέλας, Οικονομολόγος, Οινοποιός και Ιστορικός Ερευνητής, με θέμα: «Ο Άνεμος του Κούρσου: οι ξεχασμένοι πειρατές και κουρσάροι του Πατραικού’. Στην ομιλία θα παρουσιαστεί το φαινόμενο της πειρατείας στο Μεσαίωνα / Οθωμανοκρατία, βασισμένο σε πηγές, π.χ. του Οθωμανού λόγιου και περιηγητή Εβλιγιά Τζελεμπή. Θα αναλυθεί η χρήση των όρων ‘πειρατές’, ‘κουρσάροι’, ‘ληστές’, θα δοθεί έμφαση στους διάσημους πειρατές Βαλαπάνο και Ντουράγκ Μπέη και στη δραστηριότητά τους στον Πατραϊκό κόλπο, καθώς και στην εξάλειψη του φαινομένου της πειρατείας το 19ο αιώνα επί Καποδίστρια.
Η Ζαφειρία Ρουμελιώτη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Σεισμολογίας-Γεωφυσικής στο Τμήμα Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, με θέμα: ‘Οι σεισμοί της Πάτρας: από τα αρχαιολογικά ευρήματα και τα ιστορικά κείμενα στη σύγχρονη παρακολούθηση’. Η ομιλία επιχειρεί μια διαχρονική αναδρομή στη σεισμική ιστορία της Πάτρας, συνθέτοντας ενδείξεις σεισμικών καταστροφών από τα ευρήματα της αρχαιολογικής έρευνας και τις μαρτυρίες των ιστορικών πηγών. Περιγράφει πώς η αποκωδικοποίηση του παρελθόντος αποτελεί καθοριστικό εργαλείο για τον ακριβή προσδιορισμό του σεισμικού κινδύνου στο παρόν και το μέλλον. Παράλληλα, εξηγεί τον ρόλο της σύγχρονης τεχνολογίας και των δικτύων παρακολούθησης στην κατανόηση της σεισμικής δραστηριότητας, και καταλήγει στην αποτύπωση της σημερινής γνώσης για το πόσο κινδυνεύει η πόλη της Πάτρας από μια σεισμική καταστροφή.
Ο Αθανάσιος Αθανασίου, Δρ Γεωλόγος–Παλαιοντολόγος, Εφορεία Παλαιοανθρω- πολογίας – Σπηλαιολογίας, Υπουργείο Πολιτισμού, με θέμα: ‘Ελέφαντες στην Αχαΐα;! Τα απολιθωμένα προβοσκιδωτά της Πελοποννήσου’. Οι ελέφαντες είναι σήμερα εξωτικά ζώα άλλων ηπείρων. Στο παρελθόν όμως – πριν την εξάπλωση του σημερινού ανθρώπου εκτός της Αφρικής – διάφορα είδη προβοσκιδωτών ήταν πολύ κοινά στην Ευρώπη, στην Ελλάδα, στην Πελοπόννησο. Στην παρουσίαση θα γνωρίσουμε αυτούς τους εξαφανισμένους γίγαντες, όπως μας είναι γνωστοί από τα απολιθώματά τους, το περιβάλλον στο οποίο έζησαν, και την πιθανή σχέση τους με τον άνθρωπο.
Η Αγγελική Κουκουβού, Δρ Αρχαιολόγος, Προϊσταμένη Διεύθυνσης Εκδόσεων και Ψηφιακών Εφαρμογών στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, με θέμα: ‘Munera gladiatoria: Μονομαχίες και θηριομαχίες στην Αχαΐα και τη Μακεδονία. Η θεσμοθετημένη βία που ένωσε τη ρωμαϊκή οικουμένη’. Μέσα από τα αρχαιολογικά μνημεία της Αχαΐας και της Μακεδονίας, η παρουσίαση θα φωτίσει τον κόσμο των μονομάχων και των άλλων επαγγελματιών της αρένας, αναδεικνύοντας τις ποικίλες όψεις μιας θεσμοθετημένης, τελετουργικής βίας που εξελίχθηκε σε κυρίαρχο σύμβολο της ρωμαϊκής εξουσίας και συνοχής.
Λεπτομέρειες σχετικές με τις ημερομηνίες, τις διαλέξεις και τους ομιλητές θα παρουσιάζονται σε ξεχωριστό Δελτίο Τύπου, πριν από κάθε δραστηριότητα. Οι ημερομηνίες των διαλέξεων είναι οι κάτωθι:
- Παρασκευή 2 Οκτωβρίου 2026 (η εξ αναβολής ομιλία για τη δολοφονία του Φραγκόπουλου)
- Παρασκευή 23 Οκτωβρίου 2026,
- Παρασκευή 20 Νοεμβρίου 2026,
- Παρασκευή 11 Δεκεμβρίου 2027,
- Παρασκευή 15 Ιανουαρίου 2027,
- Παρασκευή 26 Φεβρουαρίου 2027
Στο πλαίσιο του κύκλου των διαλέξεων θα πραγματοποιηθούν και δύο περιηγήσεις, α) στο Αρχαιολογικό Μουσείο Αιγίου, β) μια σπονδυλωτή στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πατρών και στο Α΄ Νεκροταφείο.
Η δράση απευθύνεται καταρχάς στους φίλους και υποστηρικτές της Κοινο_Τοπίας, και σε όσους συμμετάσχουν σε όλο τον κύκλο των εκδηλώσεων. Για τη συμμετοχή, λόγω περιορισμένου αριθμού θέσεων, είναι απαραίτητη η κράτηση στη γραμματεία του συλλόγου στο 2610.622250 (Δευτέρα, Τρίτη, Τετάρτη 11πμ-2μμ και Πέμπτη, Παρασκευή 7μμ-9μμ) & στο 2610.277171 τις υπόλοιπες ώρες, καθώς και στο info@koinotopia.gr. Η λίστα δηλώσεων ανοίγει με την ανακοίνωση ομιλητή και ημερομηνίας. Θα ισχύσει σειρά προτεραιότητας στις δηλώσεις. Οι διαλέξεις θα πραγματοποιηθούν στον πολυχώρο της Κοινο_Τοπίας, Καραϊσκάκη 153, ισόγειο.
Πληροφορίες για δημοσιογράφους: Ανδρέας Σπηλιώτης 2610.277171
